Dars ishlanmalar

Фан.Ботаника

Alisher Navoiyning partreti haqida

 

SHovot tumanidagi 20-umumiy orta talim maktabining matematika fani oqituvchisi Rahmanova Muyassarning

 

 

 

 

 

“Kvadratlar ayirmasi formulasi.

mavzusida tayyorlagan

(matematika  7-sinf)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SHovot-2015

7-sinf.Algebra.

Mavzu:Kvadratlar ayirmasi formulasi.

Dars shiori:Matematika  — fanlarichrashoh,

Uningsirlaridanbo`lingizogoh!

(Qori-Niyoziy)

Darsning maqsadi:

Ta`limiy – o`quvchilarnikvadratlarayirmasiformulasibilantanishtirish.

Tarbiyaviy–  yuksakma`naviyatgaegabarkamolavlodnitarbiyalash.

Rivojlantiruvchi  – o`quvchilardaijodiyfaollikni,  mustaqilishlashqobiliyatinimustahkamlash,  hozirjavoblikkao`rgatish.

Darsningturi:  Yangibilimberuvchi.

Darsjihozi:bukletlar, rag`batkartochkalari,  qisqako`paytirishformulalari.

Darsniolibborishrejasi: 

  1. Uygavazifaniso`rash.
  2. Og`zakiso`rov.
  3. Dam

 

Darsnavbatchiaxborotibilanboshlanadi.  O`quvchilarningdarsgatayyorgarligikuzatiladi.  Sinfo`quvchilariuchguruhgabo`linganholdaularnomlanadi.

I.Uyga vazifa so`raladi.

Uygavazifaningjavoblaridoskadanamoyishetiladi.  O`quvchilardaftarnibir-birlaribilanalmashtirilganholdadoskadagijavoblarbilantekshiradilarvabir-birlarigaqaytaradilar.

II.Og`zaki savol-javob. 

Savollar.

  1. Umumiyko`paytuvchipnima?
  2. Yig`indiningkvadratiformulasiniizohlang.

III.  Yangi mavzubayoni:

Ikki  sonyig`indisiningularningayirmasigako`paytiramiz:

(a+b)(a-b)=-ab+ab-=

ya`ni(a-b)(a+b)

Ikki  son  kvadratlariningayirmasishusonlarayirmasibilanularyig`indisiningko`paytmasigateng.

 

 

 

 

 

Misollar:

1) (xy+2z) (xy-2z)=-4

2)4-25=(2b+5a) (2b-5a)

3)  -16=(a+b-4) (a+b+4).

(a-b)(a+b)formulanigeometrikmulohazayordamida  ham  chiqarishmumkin.

Masala.Tomonlarininguzunligi  a  bo`lgankvadratdantomonlari  b  bo`lgankvadratqirqibolinadi.  Qolganshaklningyuzini  toping.

Yechish.Qolganshaklningyuzini  S , birtomondan,  gateng,  ikkinchitomondan  S yuzikkitato`g`rito`rtburchaklar

yig`indisigateng,  ya`niS=a(a-b)+b(a-b)=(a-b)(a+b).

Demak,(a-b)(a+b).  Formula  isbotlandi.

Formulada  a va b  istalgan  son  yokialgebraikifodabo`lishimumkin.

  • 189
  • 97)=10000-9=9991
  • -=(2005+1995)(2005-1995)=4000
  1. Yangi mavzuni mustahkamlash:

Doskada  386-misolning  toqraqamdagilariishlanadi.

  1. Matematik diktant.O`qituvchimisollarninavbatma-navbato`qiydi. O`quvchilardaftarlarigayozadilar.  Bu  misollarniyechishuchunulargavaqtberiladi. Birozdankeyino`qituvchio`qiganmisollardoskadanamoyishetiladi.   Daftarlaralmashtirilganholdajavoblarorqalitekshiriladi.

Matematik diktant.

1)-25=(a+5)(a-5)

2) 36-=(6-b)(6+b)

3) 49-36=(7a-6b)(7a+6b)

4) 0,01-0,04(0,1-0,2)(0,10,2)

  1. Testlar bilan ishlash.

Doskadatestlarnamoyishetiladi.

  1. Ko`paytirishnibajaring: (3a+b)(3a-b)
  2. 6-
  3. 6
  4. 9a-b

 

 

2.Ko`paytuvchilarga  ajrating:   0,25-

  1. (0,5p+)(0,5p-)
  2. (0,05p+)(0,05p-)
  3. (0,5+)(0,5p-)

D.(0,5p+)(0,5p-)

  1. Ko`paytirishnibajaring: (0,1a+0,3b)(0,1a-0,3b)
  2. 0,1-
  3. 0,01-

C.0,01-

  1. 0,1-

4.Ko`paytuvchilarga  ajrating:   -1,69

  1. ((

B.((

  1. ((

D.((

VII.  Damolish daqiqasi.

Faqatmatematikagaoidatamalardanfoydalanib  “So`zzanjiri” o`yinio`tkaziladi.

   VIII.  Dars o`qituvchi tomonidan umumlashtirish va xulosalanadi.

Uygavazifa:   387,388,389-misollar.

O`quvchilarjavoblariizohlanadivabaholanadi.

 

Xorazm viloyati Shovot tumanidagi 20 – umumiy o’rta ta’lim maktabining informatika o’qituvchisi Dushamov Nuraddinnig bir soatlik dars ishlanmasi

Mavzu: Ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarish.

 

Darsning maqsadi:

Ta`limiy maqsad : O`quvchilarga Ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarishini o`rgatish.

Tarbiyaviy maqsad: O`quvchilarni guruhlarga ajratish orqali jamoada ishlah , do`stona munosabatlarni tabiyalash.

Rivojlantiruvchi maqsad:Oquvchilarga ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarish konikmalarini shakllantirish.

Darsning borishi : Tashkiliy qism (3 min)

O`tilgan mavzuni mustahkamlash(10 min)

Yangi mavzu bayoni (15 min)

O`tilgan mavzuni mustahkamlash( 10)

Baholash (3 min)

Uyga vazifa berish(2 min)

Xulosa(2 min)

 

Dars turi:aralash

Darsning jihozi; korgazmali slayd, darslik

Tashkiliy qism

  1. Salomlashish
  2. Davomatni aniqlash
  3. Guruhlarga bo`lish

 

O`tilgan mavzuni mustahkamlashlash uchun o`quvchilar 3 guruhga ajratiladi. Guruhlarga o`tilgan mavzular bo`yicha savollar beriladi.

Bu darsda

Bugungi darsimizda o`quvchilarning qo`lga kiritishi mumkin bo`lgan imkoniyatlar

O`tilgan mavzuni takrorlash ( 2 ball)

Darsdagi faolligi ( 1 ball)

Misollar yechish ( 2 ball)

Siz tadbirkoplik kilish uchun bugungi darsimizda kridet kartochkalarini olishingiz kerak.

Har bir to`gri  javob uchun guruhlarga kridet kartochkalari berilib boriladi .

 

  • guruhga a) Kundalik hayotimizda qanday raqamlardan foydalanamiz.
  1. b) Al-Xorazmiy arab raqamiga qaysi raqamni kiritdi;

 

 

  • Guruhga a) Sonlar alifbosi elementlari haqida ayting
  1. b) pozitsiyali sanoq sistema deb qanday sanoq sistemaga aytiladi misollar keltiring .

 

  • Guruhga a) Al-Xorazmiy haqida gapirib bering
  1. b) Pozitsiyali bo`lmagan sanoq sistema deb qanday sanoq sistemaga aytiladi, misollar .

 

 

Yahgi mavzu bayoni

Demak biz kundalik hayotimizda o`nlik sanoq sistemasidan foydalanamiz, unda amallar bajarishni yaxshi bilamiz. Masalan qo`shish amalini olsak ,biz avval birliklarni, so`ng o`nliklarni, keyin yuzliklar va hokazolarni qoshib boramiz .Bu jarayon barcha  pozitsiyali sanoq sistemalar uchun o`rinli bo`lib , toki oxirgi qiymat chiqqancha eng katta razyadni qoshgancha davom etadi . Esda saqlang:

Agar biror razyad sonlarni qo`shganimizda natija sanoq sistema asosi qiymatidan katta chiqsa , yig`indining sanoq sistema asosida katta qismini keyingi razyadga o`tkazish kerak.

Ikkilik sanoq sistemasida nechta raqam qatnashadi?

Demak ikkilik sanoq sistemasida 2 ta 0,1 raqamlari qatnashar ekan .

Shu sanooq sistemasida qoshish , ayirish,  ko`paytirish amali  ko`rib chiqamiz.

Slayddan foydalanamiz

Endi shular yordamida turli arifmetik amallar bajaramiz.

  • misol 10111+1011=

Yechish         10111

+  1011

—————————-

100010

 

2-misol  11101,01

+ 1110,1

————————

101011,11

Darslikdagi 1 mashq

1 – guruhga a)

 

2 – guruhga b)

 

3 – guruhga f)

 

3-misol 11101-111=

Yechish              11101

  • 111

——————-

10110

  • misol 1110,11-111=

1110,11

—  111,00

————————

111,11

Darslikdagi 2-misol har guruhga bitadan beriladi

Ko`paytirishga doir

5- misol 1101*11=  100111

1101

*  11

—————-

1101

+1101

————————-

100111

  • misol 11,1*1,1

11,1

*1,1

—————-

111

+111

——————-

10101

Darslikdagi 3 mashq

1 – guruhga a)

 

 

2 – guruhga b)

 

3 – guruhga f)

 

 

Ikkilik sanoq sistemasida butun sonlarni o`nlik sanoq sistemasida va aksincha tasvirlash usullari

Turli asosli sanoq sistemasida sonlarni  o`nlik sanoq sistemasiga o`tkazish da quyida keltirilgan asos darajalari bo`yicha yoyish formulasidan foydalanamiz

 

N= akpk+ak-1pk-1+…+ a0p0+a

 

ak, ak-1,…,a1 berilgan  sonni  tashkil etuvchi raqamlar

k- sondagi raqamlar sonini bitta kam miqdor

1 misol Berilgan sonni  o`nlik sanoq sistemasiga o`tkazig

11101=1*24+1*23+1*22+0*21+1*20= 16+8+4+0+1=29

o`nlik sanoq sistemasida berilgan sonni ikkilik sanoq sistemasiga o`tkazish .

Internetdan olingan sanoq sistemalarni bir sanoq sistemasiga o`tkazishdan olinib tushuntirish ishi olib boriladi.

Darslikdagi 5- misol har bir guruhda 1 tadan misol beriladi.

Baholash va rag`batlantirish.

Uyga vazifa : Darslikdagi  4-3 misollar

Informatika fani uchun masalar to`lamidan 1-3 misollar.